ΑΡΧΗ » ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ » Περί Βακτηρίου και Ζωής

 

Περί Βακτηρίου και Ζωής

 

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΑΣΦΥΡΗΣ

    Ο σκοπός της επιστήμης, από αρχαιοτάτων χρόνων, ήταν να δίνει απαντήσεις στα ερωτήματα που προέκυπταν, από τις παρατηρήσεις των ανθρώπων, αλλά και αφηρημένων σκέψεων. Γιατί φυσάει ο άνεμος; Γιατί υπάρχει εναλλαγή σκότους φωτός; Γιατί πεινάω; Γιατί υπάρχω; Η αναζήτηση λοιπόν και η περιέργεια είναι η κινητήριος δύναμη της μάθησης.

    Προσπαθώντας να απαντήσουμε στα ερωτήματα, ολοένα πηγαίνουμε και βαθύτερα σε πιο θεμελιώδη μεγέθη, μέχρι που φτάνουμε στο απόλυτο όριο, την ΑΡΧΗ. Δεν μπορούμε να την εξηγήσουμε, τουλάχιστον μέχρι τώρα, οπότε θα την θεωρήσουμε ως δεδομένη για να μπορέσουμε να εξηγήσουμε όλα τα υπόλοιπα.

    Στην προσπάθεια αυτή αρωγός μας είναι η λογική και η επιστημονική μεθοδολογία, που αν και πολλές φορές μας εμποδίζει να δεχθούμε θεωρίες και λύσεις πιο ‘ασυνήθιστες’, πάραυτα μας προστατεύει από στραβοπατήματα και λάθος εκτιμήσεις.

    Το σύμπαν μας είναι φτιαγμένο από ενέργεια και πληροφορία. Η διαμορφωμένη από την πληροφορία ενέργεια αποκτά συγκεκριμένη οντότητα και ιδιότητες. Έτσι η αρχική ενέργεια από την οποία σχηματίστηκε το σύμπαν, επειδή η ενέργεια δε χάνεται αλλά μετασχηματίζεται, κάποια στιγμή δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε να σχηματισθεί ο γαλαξίας στον οποίον ανήκουμε, καθώς επίσης και το πλανητικό μας σύστημα, τα κυριότερα σώματα του οποίου είναι ο ήλιος μας και οι πλανήτες.

    Ο ήλιος είναι ένα αστέρι, δηλαδή αυτόφωτο σώμα. Μέσα από τη σύντηξη πυρήνων υδρογόνου παράγεται ήλιο και ενέργεια υπό τη μορφή ακτινοβολίας και θερμότητας. Η ακτινοβολούμενη αυτή ενέργεια διαχέεται στο χώρον του ηλίου και φτάνει μέχρι τη γη και κάθε αντικείμενου του ηλιακού συστήματος. Εκτός από ακτινοβολία, ο ήλιος εκπέμπει και φορτισμένα σωματίδια τα οποία ονομάζονται ιόντα. Τόσον η ακτινοβολία όσο και τα ιόντα φθάνοντας στη γη αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον. Για παράδειγμα το σέλας (βόρειο και νότιο) προκαλείται από την αλληλεπίδραση φορτισμένων σωματιδίων, με τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Η ακτινοβολία αλληλεπιδρώντας με την ατμόσφαιρα μεταφέρει ενέργεια, αποτελώντας βασικό παράγοντα καθορισμού του κλίματος. Συνεπώς η ενέργεια και οι φορείς της δημιούργησαν τόσο την πραγματικότητα που αντιλαμβανόμαστε, όσο και τις επικρατούσες συνθήκες στη γωνιά αυτή του σύμπαντος που ζούμε.

    Ενώ λοιπόν μελετώντας τον φυσικό κόσμο έχουμε αρκετές ιδέες που επαληθεύονται, άλλες περισσότερο και άλλες λιγότερο, για την νομοτέλεια που διέπει το σύμπαν, δεν έχουμε ακόμα κατανοήσει το φαινόμενο της ζωής. Περιγράφουμε την ζωή και τα χαρακτηριστικά της, αναπαράγουμε έμβιους οργανισμούς, αλλά δεν ξέρουμε τι ακριβώς είναι. Δεν έχουμε ακόμα έναν ακριβή ορισμό για το τι είναι ζωή. Αυτό έχει σαν συνέπεια, να μην μπορούμε να περιγράψουμε έναν μηχανισμό δημιουργίας της ζωής πάνω στη γη, δηλαδή πώς ξεκίνησε η παρουσία έμβιων όντων στον πλανήτη μας.

    Στην προσπάθεια κατανόησης του φαινομένου της ζωής, πρωτεύοντα ρόλο παίζουν η γενετική, η μοριακή βιολογία, η παλαιοντολογία. Ακολουθώντας λοιπόν τα χνάρια της ζωής προς τα πίσω στον χρόνο, επιστήμονες έχουν ανιχνεύσει μια πλειάδα απολιθωμάτων, που δείχνουν πως η ζωή άρχισε από την θάλασσα και από τους απλούστερους δυνατόν μικροοργανισμούς. Αρχικά μονοκύτταροι οργανισμοί, που με το διάβα του χρόνου εξελίσσονταν, μέχρι και της δημιουργίας του πλέον πολύπλοκου είδους, του ανθρώπου.

    Το ενδιαφέρον και αξιοπερίεργον είναι, ότι μικροοργανισμοί όπως βακτήρια και ιοί έχουν βρεθεί με την βοήθεια της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας στα πιο απίθανα μέρη και κάτω από τις πλέον αντίξοες συνθήκες. Από τα όρια της τροπόσφαιρας μέχρι και χιλιόμετρα μέσα στο φλοιόν της γης, στον πυθμένα των ωκεανών στο απόλυτο σκότος και μέσα σε καλντέρες ενεργών ηφαιστείων. Περιβάλλοντα με πολύ υψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, πιέσεις, ιδιαίτερα όξινα ή αλκαλικά, παρουσία οξυγόνου ή όχι δεν πτοούν τα πανταχού παρόντα βακτήρια να διαβιούν και να αναπτύσσονται.

    Ίσως λοιπόν οι θιασώτες της θεωρίας της πανσπερμίας να έχουν δίκιο, όταν ισχυρίζονται ότι η ζωή υπάρχει παντού στο σύμπαν και ήρθε στην γην υπό την μορφή ‘σπορίων’ ώστε να αντέξουν τις ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες. Από την μελέτην μικρομετεωριτών έχουν ανακαλυφθεί μικροδομές, που έχουν αποδοθεί, χωρίς βέβαιη απόδειξη, σε απολιθώματα μικροοργανισμών. Τελευταίως δε διεξήχθησαν πειράματα ανθεκτικότητας μικροοργανισμών, σε συνθήκες που εξομοιώνουν το περιβάλλον της επιφάνειας του πλανήτη Άρη και προς έκπληξη των επιστημόνων υπήρξε μικροοργανισμός που άντεξε. Προγραμματίζονται μάλιστα και άλλα πειράματα, προς αυτήν την κατεύθυνση.

    Μπορούμε λοιπόν να τολμήσουμε την σκέψη, ότι το Όν σχηματίσθηκε από ενέργεια που μετέφερε το Ιόν. Η ενέργεια αυτή, κατάλληλα διαμορφωμένη, σχημάτισε αρχικά τα απλούστερα όντα, τα βακτήρια. Έτσι η συνεχής τροφοδότηση με ενέργεια του οικοσυστήματος μας, από τον ουρανό μέσω των ιόντων, έδωσε την δυνατότητα στα βακτήρια να στηρίξουν το θαύμα της ζωής και να εξελιχθεί στην τελειότερη απεικόνιση της, τον ΑΝΘΡΩΠΟ.

ΕΚΠΟΜΠΕΣ "ΕΛΛΗΝ ΛΟΓΟΣ" ΣΤΟ ΡΑΔΙΟ "ΗΧΩ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ"

ΕΚΠΟΜΠΕΣ "ΝΟΥΣ ΕΛΛΗΝ ΛΟΓΟΣ" ΣΤΟΝ "Vmedia" Καθε Παρασκευη στις 6:00 το απογευμα